"فکر ایجاد راه آهن در ایران پس از سفر ناصرالدین شاه به فرنگ و بازگشت دانشجویان ایرانی اعزامی به اروپا شکل گرفت یک سند بدون تاریخ نیز که در کتاب تاریخچه مختصر راه آهن ایران ارائه شده و بی تردید باید به اواسط قرن ۱۳ قمری مربوط باشد، مؤید این نظر بوده و حاوی طرح راه آهن تهران - حضرت عبدالعظیم است(۱). راحتی سفر با این وسیله در آن روزگار که وسایل نقلیه در ایران به چارپایان ،کالسکه تخت روان کجاوه و پالکی محدود می‌شد بسیار مورد توجه شاه و اطرافیان او قرار گرفت از سوی دیگر بازرگانان خارجی که همواره در اندیشه دستیابی به امتیاز و منفعتی در ایران بودند این فکر را در میان درباریان قاجار تقویت می‌کردند که از آن جمله می‌توان به پرنس پولینیاک نخست وزیر فرانسه در زمان انقلاب و مسیو وستون بازرگان فرانسوی که مساعی آنان برای به دست آوردن امتیاز راه آهن تهران - حضرت عبدالعظیم به جایی نرسید، اشاره کرد.

به طور کلی در زمان ناصرالدین شاه قراردادهای بسیاری در زمینه احداث راه آهن امضا شد که به دلیل مخالفت دولتهای قدرتمند روسیه و انگلستان بی نتیجه ماند. مسئله دیگر ناتوانی ایران در دوران ناصری بود که سبب شد تا همواره در فکر احداث راه آهن با سرمایه خارجی باشند. سرانجام در سال ۱۳۰۴ قمری ( ۱۸۸۶ - ۱۸۸۷ م) مهندس فابيوس بوآتال امتیاز ساخت و راه اندازی خط آهن تهران - حضرت عبدالعظیم را با بهره برداری ۹۹ ساله به امضای ناصرالدین شاه قاجار رسانید. در مورد تاریخ عقد قرارداد و مدت زمان بهره برداری اختلاف نظر بسیاری وجود دارد. عبدالحسین نیری رضوی مدت قرارداد را ۹۰ ساله ذکر کرده، مسعود نوربخش تاریخ اعطای امتیاز را ١٣٠٤) قمری (١٨٨٦ م ٫ ١٢٦٥ ش) آورده و عبدالله مستوفی نیز زمان به انجام رسیدن کار ساخت راه آهن را که در تمام مدارک ۱۳۰۶ قمری (۱۸۸۸ - ۱۸۸۹ م) ذکر شده در ۱۳۰۵ قمری (۱۸۸۷ - ۱۸۸۸ (م) میداند ، حال آن که جعفر شهری مدت زمان امتیاز را ۶۰ سال دانسته است در مورد مشخصات و مختصات فنی این خط آهن نیز نظرات گوناگونی وجود دارد. طول این خط آهن در بیشتر منابع ۸٫۷ کیلومتر و عرض آن یک متر ذکر شده، لیکن حسین ذاکرزاده طول این راه را ٦ کیلومتر دانسته و مسعود نوربخش عرض این راه را ۸۰ سانتیمتر آورده است. "

بخشی از متن پرونده ثبتی. با وجود عدم همکاری نهادهای مربوط برای برداشت بنا، پلان بنا برداشت و ترسیم شد و در کنار آن مداخلات صورت گرفته نیز همراه با نمای تاریخی بنا پیوست شد. پیوست تصاویر تاریخی کمتر دیده شده از بنا، نقشه پتانسیلهای محرک توسعه حول بنا از موارد ویژه پرونده است که در دیگر پرونده ها کمتر دیده می شود.