بررسی نقش سیستم اطلاعات جغرافیایی، داده مکانی در توسعه صنعت گردشگری

1405/05/24
بررسی نقش سیستم اطلاعات جغرافیایی، داده مکانی در توسعه صنعت گردشگری

نیره مهاجر

دانشجوی ارشد معماری دانشگاه آزاد اسلامی

شفق متولی

دانشجوی ارشد طراحی شهری دانشگاه آزاد

این مقاله در سال 1392 برای ارائه دانشگاهی تالیف شده است

چکیده :

با توجه به بحران های اقتصادی و کمبود انرژی که امروزه کشور با آن دست به گریبان است و تاکید آرای جهانی برای تنظیم چشم اندازهایی هم سو با موازین توسعه پایدار تقویت صنعت گردشگری با توجه به نفوذ و تنوع میراثهای طبیعی، معنوی ملموس و ناملموس ایران امری اجتناب ناپذیر است.

در این میان به نظر میرسد مطالعه پیشرفت فناوری های اطلاعات و ارتباطات در توسعه صنعت گردشگری بسیار ضروری می باشد لذا در گام اول، امکان سنجی تعیین مکان های مناسب برای توسعه قابلیت های گردشگری با استفاده از سیستم اطلاعات جغرافیایی داده مکانی و در گام بعدی تاثیر این سیستم در جذب سرمایه و تقویت اقتصاد محلی یا امکانات محلی در جهت توسعه پایدار شهرها را مورد بررسی قرار می دهیم.

در واقع سوال اصلی این است که آیا GIS  در صنعت گردشگری به برنامه ریزان و مدیران در جهت جذب سرمایه و سیاست گذاری کمک خواهد کرد؟

کلمات کلیدی: توسعه پایدار، گردشگری، سیستم اطلاعات جغرافیایی داده مکانی

  • مقدمه

امروز صنعت گردشگری به عنوان صنعتی پویا و دارای ویژگیهای بارز و منحصر به فرد بخش مهمی از فعالیت های اقتصادی و تولیدی کشورهای توسعه یافته و در حال توسعه را به خود اختصاص داده است. این صنعت در بردارنده تمامی پدیده ها و روابط حاصل از تعامل گردشگران،  عرضه کنندگان و فروشندگان محصولات گردشگری، دولت­ها و جوامع میزبان، در فرایند جذب و پذیرایی از گردشگران است. صنعت گردشگری نتایج و دستاوردهای عمده ای را نیز در بردارد که از آن جمله می توان به جنبه اشتغال زایی و تاثیر آن بر کارکردهای توسعه ای و اقتصادی اجتماعی در منطقه یا کشورو در نتیجه تاثیر در توسعه پایدار شهرها را نام برد (ابراهیم زاده، همکاران، 1389).

در عصر حاضر سازمان های جهان گردی با به کارگیری سیستم های اطلاعاتی رایانه ای و به وسیله بازاریابی از طریق شبکه اینترنت توانسته اند، اطلاعات به روز در اختیار جهان گردان قرار دهند. از سوی دیگر سیستم های اطلاعاتی می توانند در کلیه سطوح سازمان از عملیات روزانه گرفته تا تصمیمات استراتژیک مدیریتی به سازمان ها کمک کنند. (کشوری، 1389) سیستم اطلاعات جغرافیایی بستری است برای ذخیره سازی، نگهداری، مدیریت و تجزیه و تحلیل اطلاعات جغرافیایی می باشد و جهت کار همزمان با داده هایی که وابستگی مکانی (جغرافیایی) و توصیفی دارند. طراحی شده است. (خلج، 1390، ص 36)

ما در جهت توسعه صنعت گردشگری و در جهت استفاده از این صنعت، در توسعه پایدار شهرهایمان نیازی به اختراع دوباره چرخ نداریم تا همه چیز را از نو شروع کنیم. اما نیاز داریم که ایده های نو و جدید و افکار خلاق را ارج دهیم و از تجارب سایر ملل سود بجوییم.

ادموند بیکن در کتاب طراحی شهرهای خود با تشریح شیوه نظامهای حرکتی و ساختار طرح جدید رم که حاصل ایده نو و خلاقانه پاپ سیکتوس پنچم بود،اذعان می دارد می توان نقاط را به قصد ایجاد پیوندهای عاطفی یا روحی با یادمانها یا سازه های از پیش موجود،در فضا مستقر کرد(چنان که در رم بود)به همین ترتیب این نقاط ممکن است مراکز تولید در اقتصاد منطقه باشند یا مراکز اجتماعی در نواحی محروم.(بیکن،1386،ص137)

سیکتوس پنجم بر مشکلات شهر رم وقوف کامل داشت.لذا بلافاصله پس از به قدرت رسیدن عملیات عمرانی خود را آغاز نمود،که یکی از این برنامه ها انسجام شبکه خیابان های اصلی شهر رم بود.هدف او تنها تسهیل مراسم مذهبی نبود،بلکه وی بر نقش سازنده خیابانهای جدید در رشد و توسعه مناطق غیر مسکون شرق و جنوب شرقی که در عین حال از اقلیم مناسب تری برخورداربودند واقف بود.(جیمز موریس1384،ص195)و بی شک رونق اقتصادی ای که در پی ورود زائران در شهر اتفاق می افتاد نیز از نظر پاپ پنهان نبوده است.

کالبد زیبایی شناختی طراحی و مساله شبکه روابط متقابل کارکردی هر دو جلوه های نظم زیر بنایی واحدی اند و اگر می خواهیم مشکلات فعلی خود را در مقیاس شهری حل کنیم باید این دو را ادغام کنیم(بیکن،1386،ص137)

  • مبانی نظری

سیستم اطلاعات جغرافیایی

بر طبق تعریف، GIS، سیستم های اساسی کامپیوتری برای جمع آوری، ذخیره سازی، کنترل و بازیابی، به روز کردن، ادغام، پردازش، تحلیل، مدلسازی و نمایش داده های جغرافیایی به صورت گوناگون هستند (حبیبی، 1384، 16) داده ها، سخت افزار، نرم افزار، روشها و نیروی انسانی ارکان مختلف سیستم اطلاعات جغرافیایی را تشکیل می دهند که در شکل شماره 1 به صورت شماتیک این ارکان آورده شده اند.

شکل شماره 1: ارکان یک سیستم اطلاعات جغرافیایی

 

بخش سخت افزاری یک GIS علاوه بر رایانه، صفحه نمایش، صفحه کلید و ماوس شامل سخت افزارهای کسب و همچنین خروجی داده نیز می باشد.

به طور کلی داده های در یک GIS به دو دسته داده های مکانی و داده های غیر مکانی یا توصیفی تقسیم می شوند. داده های مکانی به داده هایی که مختصات زمینی عوارض را در بر می گیرند و موقعیت مکانی پدیده ها را نشان می دهند، گفته میشود. داده های توصیفی عبارت است از اطلاعاتی که عوارض زمین را توصیف می کند (جهانی، 1380، 24-23) داده های مکانی در دو مدل رستری و برداری قابل نمایش و استفاده هستند.

داده های توصیفی به سه بخش داده های توصیفی مکانی، توصیفی زمانی و توصیفی موضوعی تقسیم می گردد. داده های توصیفی مکانی GIS را از سایر سیستم های مدیریت پایگاه داده متمایز می کنند. توصیفات زمانی عبارت از داده هایی است که سن عوارض یا زمان اندازه گیری از داده ها را شامل می شود و توصیفات موضوعی به آن دسته از داده ها گفته می شود که ویژگیها و خواص عوارض مکانی را توصیف می کند. (دیانی، 11، 1386 ـ 10) از مهمترین منابع عمده داده های مکانی برای GIS می توان به نقشه، عکس هوایی، تصاویر ماهواره ای و آمار و داده های حاصل از عملیات زمینی اشاره نمود.

تحت قابلیتهای سیستم اطلاعات جغرافیایی استاندارد و تخصصی، از این سیستم انتظار پاسخگویی به سوالات ذیل می رود.

1ـ در یک مکان مشخص چه چیزی وجود دارد؟

2ـ چه شرایطی بر یک مکان مشخص حاکم است؟

3ـ روند تغییرات از زمان معین تا به حال چگونه بوده است؟

4ـ چه نوع از الگوهای مکانی وجود دارد؟

5ـ چه خواهد شد اگر ...؟

6ـ طرح سوالات با ماهیت غیر مکانی

7ـ طرح سوالات با ماهیت مکانی

گردشگری

 گردشگری، پدیده ای است کهن که از دیرباز در جوامع انسانی وجود داشته و به تدریج در طی مراحل تاریخی مختلف، به موضع فنی، اقتصادی، اجتماعی و صنعتی کنونی خود رسیده است (کارگر، 1386، 95)

گردشگری به مفهوم کنونی پدیده ای جدید می باشد که اشکال اولیه آن با گسترش وسایل نقلیه شخصی و موتوری در اواسط قرن نوزدهم آغاز شد و به ویژه با توسعه خطوط هوایی از سال 1945 به بعد گسترش یافت گردشگری و سیر و سیاحت در ایران نیز از دیرباز رونق داشته است.

آمد و شد خاورشناسان، وجود کاروانسراها، چاپارخانه های قدیمی وراههای گسترده در دوره هخامنشیان دلیلی برا ین مدعاست که این همواره در طول تاریخ ادامه داشته است. دهها تعریف از گردشگری ارائه شده است از جمله warver در سال 2000 میلادی، گردشگری را مجموع پدیده ها و ارتباطات ناشی از کنش متقابل میان گردشگران، سرمایه، دولتها و جوامع میزبان، دانشگاهها و سازمانهای غیر دولتی در فرایند جذب، حمل و نقل، پذیرایی و کنترل گردشگران و دیگر بازدید کنندگان، توصیف نموده است (پاپلی یزدی، 1386، 12) سازمان جهانی گردشگری (WTO) گردشگری را بدین گونه تعریف نموده است که گردشگری عبارت است از مجموعه کارهایی که یک فرد در سفرو در مکانی غیر از محیط عادی خود برای مدتی که کمتر از 24 ساعت و بیشتر از یک سال نیست، انجام می دهد، هدف آن سرگرمی، تفرج، استراحت، ورزش، دیدار با اقوام و آشنایان، کسب و کار، ماموریت، شرکت در سمینار یا کنفرانس، درمان، مطالعه، تحقیق و فعالیتهای مذهبی و فعالیت هایی از این قبیل است. (سجادیان، 1388)

سرمایه گذاری گردشگری از دو کلمه تشکیل شده که خود کلمه سرمایه گذاری دارای بار معنای بسیار مهمی می باشد. می توان دو خصوصیت مهم سرمایه را امنیت و شفاهی و دیگری اطلاع رسانی قلمداد کرد. 

چنانچه قبول داشته باشیم که گردشگری و سرمایه گذاری در آن به بازار جهانی نیازمند است که کالای خود را به بهترین نحو ممکن عرضه کند و در این میان اطلاع رسانی درست و به روز نقش مهمی دارد.

سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) و سایر ابزارهای همانند آن می توانند راهگشاری ما برای قانع نمودن سرمایه گذاران باشند.

(GIS) مجموعه ای چند وجهی است که توانایی عرضه اطلاعات چند گانه را دارد و یکی از نقاط قوت این نرم افزار همین می باشد. توسط GIS می توان اطلاعات چندگانه را برای گردشگری ها عرضه کرد که شاید نتوان با سایر موارد این اطلاعات را در معرض دید گردشگر قرار داد. (کشوری، 1389)

GIS بر پایه داده ها، مدیریت داده ها، پردازش و تحلیل داده ها استوار است و قابلیت جمع آوری، ذخیره اطلاعات با حجم زیاد، بر قراری ارتباط بین اطلاعات جغرافیایی  و غیر جغرافیایی و توانایی انجام محاسبات آماری مانند محاسبات مساحت و محیط وقابلیت ردیابی و بررسی تغییرات و ... را دارد.

توسعه پایدار

به طور کلی توسعه فرایندی کمی و کیفی است که در یک جامعه در همه ابعاد اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی آن اثر می گذارد و سطوح مختلف زندگی را در بر می گیرد، یا به تعبیری می توان گفت توسعه فرآیندی است که یک جامعه را از وضعی خاص به وضعی بهتر دست کم از نظر کیفیات زندگانی می رساند.

توسعه پایدار، توسعه ای است کیفی و متوجه کیفیت های زندگی و هدف از آن بالا بردن سطح کیفیت زندگی برای آیندگان می باشد. توسعه پایدار در سه حیطه دارای مضامین عمیقی است:

1ـ پایدار محیطی (با هدف تعادل اکولوژیک)

2ـ پایداری اقتصادی (با هدف بقای اقتصادی)

3ـ پایداری اجتماعی (با هدف عدالت و رفاه اجتماعی) (لشگری و خلج،1390،ص19)

توسعه پایدار، ذاتا فرآیندی مبتنی بر تغییر است که در آن استفاده از منابع، جهت سرمایه گذاری ها، جهت های توسعه فن آوری و تغییرات نهادی همه با یکدیگر هماهنگ بوده و قابلیت نسل های حاضر و آینده را برای برآورده ساختن نیازهای انسانی شان ارتقا می بخشد. (لشگری و خلج،1390،ص20)

این شهرها مکانهایی هستند که برای خود سرمایه ایجاد می کنند و جسارت و نوآوری دارند. چنین اجتماعاتی برای اکو سیستم های سالم ارزش قایل می شوند، منابع را به شکل کارآمد مصرف می کنند و فعالانه تلاش می کنند اقتصادی با اساس محلی را حفظ کرده و توسعه بخشند. (لشگری و خلج،1390،ص39)

گردشگری علاوه بر اینکه سرمایه های اقتصادی را به جریان می اندازد، به دنبال افزایش تقاضا برای امنیت داخلی کشور را نیز افزایش می دهد.

امروزه سفر بیش از آنکه ابزار تفریح و سرگرمی می باشد، ابزاریست برای شناخت و مطالعه دنیای پیرامون.

ایران امروز بیش از هر زمان دیگری با مساله ایجاد اشتغال درگیر است.

توسعه پایدار فرایند تغییر در استفاده از منابع، هدایت سرمایه گذاری ها، سمت گیری توسعه تکنولوژی و تغییر ساختاری و نهادی است که با نیازهای حال و آینده سازگار باشد. مفهوم جدید توسعه پایدار کلی نگری است و همه ابعاد اجتماعی، اقتصادی، فرهنگی، زیست محیطی و دیگر نیازهای بشری را در بر می گیرد. به عبارتی مهمترین جاذبه در توسعه پایدار در جامع نگری آن است. پایداری در گردشگری، مستلزم توجه نیازمند به ابعاد فنی، فرهنگی، سیاسی، اقتصادی، تاریخی و زیست محیطی در حرکت به سوی استفاده از جاذبه های گردشگری مطابق با نیاز امروز و حفظ و ماندگاری این منابع برای آینده است. (شجاعی، نوری، 1386)

از بخشهای مهم اقتصادی کشورها، که می تواند سهم به سزایی در رشد و توسعه اقتصادی داشته باشد، صنعت گردشگری است. این صنعت نه تنها باعث جذب سرمایه گذاری خصوصی می شود، بلکه بیشتر دولتها نیز با سیاست گذاری های صحیح می توانند با استفاده از درآمدی که گردشگری سرریز اقتصاد کشور می نماید وابستگی اقتصادی را از تک قطبی بودن در آورد. (قویدل، 1378)

گردشگری، همواره دارای دو ویژگی عمده است، اول اینکه نیازمند برنامه ریزی فیزیکی است که شامل ابعاد اقتصادی و زیست محیطی آن می شود و دیگر اینکه نیازمند برنامه ریزی غیر فیزیکی است که شامل ابعاد اجتماعی و فرهنگی آن می شود (حیدری، 1387، ص33) اگر گردشگری به نحوی مناسب برنامه ریزی و مدیریت شود، می تواند خالق یا محرک یک فرایند توسعه یافته برای حصول به پایداری توسعه در نواحی روستایی و نیز پایدرای جوامع محلی در کلیه زیر شاخه های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و همچنین خود صنعت گردشگری باشد (شریف زاده، 1381، 53)

شکل شماره 2: کارکرد سیستم گردشگری (کاظمی، 1387، 40)

برای تحقق پایداری دخالت در محیط و برنامه ریزی جهت توسعه توریسم، می بایست از طریق پذیرش بهترین تکنولوژی سازماندهی اجتماعی و هنجارها با محیط متناسب و هماهنگ گردد.

برنامه ریزی های مبتنی بر ابزارهای بسیار قدرتمند IT (تکنولوژی اطلاعات) و جنبه هایی از آن مثل سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS) علاوه بر برنامه ریزی های هدفمند و موثر در استفاده و حفاظت  از بسیاری از موارد با بخش های صنعتی فصل مشترک و اثرات متقابل فراوان دارد، ضمن فراهم کردن موجبات رویکردهای نوین در برنامه ریزی ها و نزدیک کردن فضای اطلاعاتی و تصمیم گیری سیاست گذاران و برنامه ریزان و درگیر کردن بخشهای خصوصی و دولتی در زمینه گردشگری بهینه سازی و صرفه جویی های اقتصادی و اکولوژیک بسیار زیادی به دنبال خواهد داشت. (سجادیان، 1388)

در ارزیابی و ظرفیت سنجی گردشگری و توسعه آن علاوه بر توانایی روی هم گذاری نقشه ها (overlay) که از تواناییهای GIS می باشد، توانایی مدل سازی در GIS می باشد. یک مدل مناسب در GIS توانایی پیش بینی نتایج حاصل از ورودی هایی را که می توانند دنیای واقعی را متاثر کنند، دارا است. در دنیای GIS این موضع از طرق ریاضیات توضیح داده شده به طوری که یک رشته از فرمول های ریاضی به یکدیگر متصل و مرتبط می شوند تا عملکرد پدیده های خاص را شرح دهند (سجادیان، 1388) مدل GIS به دو قسمت تقسیم می گردد: مدل فرم مکانی و مدل فرایندهای مکانی. مدل فرم مکانی، ساختار و توزیع عوارض را در مکان جغرافیایی ارائه می کند و به منظور مدلسازی از فرایندهای مکانی، تعامل میان این عوارض باید مدنظر قرار گیرد (هایوود، 47، 1381 ـ 46) .

البته باید توجه نمود علاوه بر کارکردهای روی هم گذاری (overlay) و مدلسازی که ذکر گردید، GIS دارای کارکردهای دیگری نیز می باشد که از جمله مهمترین آنها می توان به همسایگی، توپوگرافی، پیوستگی، نزدیکی، و شبکه ها اشاره نمود.

در GIS یک شبکه یک نوع خاص از لایه اطلاعاتی خطی است که از کمان های متصل به هم تشکیل می شود مانند خیابان ها، خطوط آب و برق یا شبکه نهرها که سیستم اطلاعات جغرافیایی قادر است به کمک ابزارهای تحلیل شبکه ای سریع ترین، ارزان ترین، کوتاهترین یا بهترین مسیر برای دستیابی به مکان را مشخص نماید.

از کاربردهای دیگر شبکه می توان به ژئوکدینگ آدرس برای تخمین مکان آدرس ها، یافتن نزدیک ترین منابع سرویس دهی برای هر مکان درخواست دهنده در راستای ارائه خدمات گردشگری به گردشگران و در همین راستا تخصیص منابع از مراکز تامین کننده به مصرف کنندگان درون شبکه اشاره نمود. برای نمایش و تحلیل مراکز ارائه خدمات بین راهی و استراحتگاهی برای گردشگران توریسم مدل تقطیع دینامیکی (Dynamic segmentation model) در GIS مورد استفاده قرار می گیرد که در آن یک سیستم خطی دارای مقدار بر روی عوارض خطی ماند جاده ها قرار داده می شود که قادر به تحلیل و روابط مکانی پیچیده می باشد (سجادیان، 1388)

در ارتباط با آن قسمت از سیستم توریسم که مربوط به دنیای مجازی و ارتباطات از طریق اینترنت و شبکه های کامیپیوتری می باشد، GIS قادر است نقش محوری ایفا نماید. در ارتباط با سیستم اطلاعات توریسم، مهمترین ویژگی سیستم اطلاعات توریسم در محیط GIS دو بعدی بودن اطلاعات است، بدین معنی که اطلاعات جمع آوری و ذخیره شده در پایگاه الزاماً هم از بعد مکانی و هم از بعد اطلاعاتی توصیفی یا خصیصه ای برخوردارند. بعد مکانی از این اطلاعات همان نقشه های موضوعی است که نشان دهنده موقعیت موضوعات جاذبه ها و تسهیلات توریستی و مانند است و بعد خصیصه ای آن نیز بیانگر انواع اطلاعات جدولی مربوط به موضوعات توریستی است و مهمتر آنکه مزیت سیستم اطلاعات جغرافیایی در پردازش این اطلاعات (نقشه ای و جدولی) به صورت یکپارچه است (فرج زاده اصل، 1384، 61) Web GIS یک سیستم اطلاعات مکان محور توزیع شده بر بستری از شبکه های کامپیوتری است که جهت استفاده در انتشار و ادغام اطلاعات گرافیکی در اینترنت و وب استفاده می شود.

شکل شماره 3: نحوه عملکرد Web GIS در حالت متداول (جزیرئیان، 1385، 128)

این سیستم قادر است که بستری مناسب را جهت برپایی سیستم اطلاعات توریسم و گردشگری مجازی توریسم را مهیا نماید. در شکل شماره 3 نحوه عملکرد Web GIS در حالت متداول نشان داده شده است.

سیستم های پشتیبانی تصمیم گیری در اوایل دهه 1970 برای نخستین بار به وسیله اسکات مورتون مطرح شد. او اینگونه سیستم ها را سیستم های مبتنی بر رایانه که دانش و آگاهی انسانی را با قابلیت های رایانه ترکیب می کند تا کیفیت و کارایی تصمیم گیری را بهبود بخشد، تعریف نمود. این سیستم ها برای مدیرانی که تصمیم گیرنده بوده و به مسایل نیمه ساخت  سر و کار دارند  ارایه شده است. مشخصات اصلی سیستم های پشتیبانی تصمیم گیری به شرح زیر است. (سجادیان، 1388)

1ـ استفاده از فنون کمی به وسیله نرم افزارهای پردازش اطلاعات برای مسائل پیچیده مدیریت؛

2ـ اصلاح فرایند تصمیم گیری در مدیریت، با گسترش و افزایش توانایی مدیران؛

3ـ کمک کردن به مدیریت، به وسیله بررسی مسائل ساخته نشده؛

4ـ بهبود ارتباطات با کاهش هزینه، صرفه جویی در زمان و افزایش کارآیی سیستم سازمانی

با توجه به مطالب ذکر شده در پژوهش به نظر می رسد که سیستم اطلاعات جغرافیایی به مانند ظرفیت سنجی و ارزیابی مکانی، ارتباطات (واقعی و مجازی) و سایر موارد قادر است به عنوان سیستم پشتیبانی تصمیم گیری مدیران در ارتباط با گردشگری نیز عمل نماید.

  • نتیجه گیری

یکی از راهبردهایی که اخیرا در اغلب کشورهای جهان مورد توجه قرار گرفته و نتایج مثبتی هم به همراه داشته، توسعه پایدار می باشد. در حقیقت توسعه پایدار رویکردی است که به دنبال نگهداری و حفظ کیفیت منابع طبیعی در طول زمان است. یکی از روشها در جهت تصحیح اقتصاد استفاده از اقتصاد تکمیلی است. گردشگری قادر است ضمن تکمیل کسری درآمد روستایی به شهرها و عواقب ناشی از آن جلوگیری ثبات اقتصادی و جمعیتی را برای جوامع به دنبال آورد. جهت برنامه ریزی گردشگری به نحوی شایسته که پایداری توسعه و نیز پایداری جوامع محلی در کلیه زیر شاخه های اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و همچنین خود صنعت گردشگری استفاده از ابزار بسیار قدرتمند تکنولوژی اطلاعات و جنبه هایی از آن مانند سیستم اطلاعات جغرافیایی ضروری است. سیستم اطلاعات جغرافیایی، علاوه بر کمک به برنامه ریزی های هدفمند و موثر در استفاده و حفاظت از منابع که در موجب بهینه سازی و صرفه جویی های اقتصادی و اکولوژیک بسیار زیادی در راستای اهداف توسعه پایدار می گردد. اگر سیستم گردشگری مجموعه ای از جاذبه ها، حمل و نقل، خدمات، فروش و تبلیغات و اطلاعات فرض گردد، سیستم اطلاعات جغرافیایی قادر است با استفاده از تواناییهای چون مدلسازی، همسایگی، توپوگرافی، پیوستگی، نزدیکی، شبکه ها و همپوشانی در مورد ظرفیت سنجی و ارزیابی گردشگری و توسعه آن نقش محوری را ایفا نماید. در سطوح دسترسی با استفاده از تابع آنالیز شبکه موجود در GIS سریعترین، ارزان ترین، کوتاهترین یا بهترین مسیر برای دستیابی به مکان را مشخص نموده و برای نمایش و تحلیل مراکز ارائه خدمات بین راهی و استراحتگاه­ها و نیز چگونگی ارائه بهینه خدمات از مدل تقطیع دینامیکی که بر بستری از شبکه ها گسترده می شود، استفاده می گردد و در ارتباط با سطوح دسترسی مجازی و شبکه های کامپیوتری و اینترنتی Web GIS ابزاری نیرومند در سیستم اطلاعات گردشگری مجازی و سطوح ارتباطی مجازی است و در نهایت اینکه GIS قادر است به عنوان یک سیستم پشتیبان تصمیم گیری برای مدیران گردشگری عمل نماید. که این همه در واقع در جهت پذیرفتن و دخالت بهتر تکنولوژی و برنامه ریزی جت توسعه پایدار می باشد.

توسعه پایداری که عناصر کلیدی آن کارآیی اقتصادی، زیست محیطی، اجتماعی و فرهنگی و چهار عامل اساسی حصول به توسعه پایدار منابع مالی، فن آوری، نیروی انسانی و توان اکولوژیک می باشد.

راهکارهای پیشنهادی

1ـ توجه به گردشگری به عنوان اقتصاد مکمل

2ـ استفاده از GIS به عنوان ابزار پشتیبان تصمیم گیری

3ـ ظرفیت سنجی مکان های گردشگری از لحاظ نوع کاربری

 

فهرست منابع

1ـ ابراهیم زاده، عیسی، 1389، برنامه ریزی استراتژیک توسعه گردشگری ـ با تاکید بر گردشگری مذهبی (مطالعه موردی، شهر قم)

2ـ پاپلی یزدی، محمد حسین و امیر ابراهیمی، محمد، 1385، نظریه های توسعه روستایی انتشارات سمت

3ـ حبیبی، کیومرث و احمدپور، احمد، 1384، توسعه کالبدی ـ فضای شهر سنندج با استفاده از GIS، انتشارات دانشگاه کردستان

4ـ جزیدنیان، ایرج و همکاران، 1385، تکنولوژی Web GIS و روش اجرا، فصلنامه علمی ـ پژوهشی پژوهشهای جغرافیایی، شماره 57، پاییز 1385

5ـ خلج، مهرشاد و لشکری، الهام، 1390، اصول پایدار شهری در اقلیم گرم و خشک ایران با تاکید بر تاکید بر شهرهای کهن، چاپ اول.

6- خلج،مهرشاد ،1392،جزوه درس اصول جی.آی.اس،گرایش طراحی شهری،دانشگاه آزاد تهران مرکز

7ـ سجادیان، ناهید، 1388، بهره گیری از GIS در ادامه حیات روستا و تحقق توسعه پایدار روستایی

8ـ شجاعی، منوچهر و نوری، نورالدین، 1386، بررسی سیاستهای دولت در صنعت گردشگری و ارایه الگوی توسعه پایدار صنعت گردشگری کشور، دانش مدیریت، سال 20، شماره 78

9ـ فرج زاده اصل، منوچهر، 1384، سیستم اطلاعات جغرافیایی و کاربرد آن در برنامه ریزی توریسم، انتشارات سمت

10ـ قراگوزلو، علیرضا، 1384، GIS و ارزیابی و برنامه ریزی محیط زیست، انتشارات سازمان نقشه برداری کشور

11ـ قویدل، اکبر، 1378، مهر، شماره 36

12ـ کارگر، بهمن، 1386، توسعه شهرنشینی و صنعت گردشگری در ایران، انتشارات سازمان جغرافیایی نیروهای مسلح.

💬 نظرات کاربران

  • در حال بارگذاری نظرات...

📝 افزودن نظر جدید